مقایسه اثربخشی آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی و آموزش ذهن‌آگاهی مبتنی بر واقعیت مجازی بر اهمال‌کاری تحصیلی در دانشجویان

چکیده

هدف: اهمال‌کاری تحصیلی در دانشجویان باعث افت عملکردهای مختلف به‌ویژه افت عملکرد تحصیلی در آنان می‌شود. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی و آموزش ذهن‌آگاهی مبتنی بر واقعیت مجازی بر اهمال‌کاری تحصیلی در دانشجویان انجام شد. روش‌شناسی: این مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دو ماهه با گروه کنترل بود. جامعه این پژوهش دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در سال تحصیلی 5-1404 بودند که 60 نفر از آنان با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه مساوی جایگزین شدند. هر یک از گروه‌های آزمایش 8 جلسه 70 دقیقه‌ای تحت آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی و آموزش ذهن‌آگاهی مبتنی بر واقعیت مجازی قرار گرفتند و در این مدت گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. برای گردآوری داده‌ها علاوه بر فرم اطلاعات جمعیت‌شناختی از پرسشنامه اهمال‌کاری تحصیلی (سولومون و راث‌بلوم، 1984) استفاده شد. داده‌های این پژوهش با روش‌های خی‌دو، تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS-25 در سطح معناداری 05/0 تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج این پژوهش نشان داد که دانشجویان گروه‌های آزمایش و کنترل از نظر وضعیت جنسیت و دامنه سنی تفاوت معناداری نداشتند (05/0P>). همچنین، آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی در مقایسه با گروه کنترل کاهش معنادار اهمال‌کاری تحصیلی در دانشجویان شد و نتایج در مرحله پیگیری نیز باقی ماند (05/0P<)، اما بین اثربخشی دو روش مداخله و بین اثربخشی روش آموزش ذهن‌آگاهی مبتنی بر واقعیت مجازی و گروه کنترل در کاهش اهمال‌کاری تحصیلی در دانشجویان تفاوت معناداری وجود نداشت و نتایج در مرحله پیگیری باقی ماند (05/0P>). نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این مطالعه، برای کاهش اهمال‌کاری تحصیلی دانشجویان می‌توان از روش آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی استفاده نمود.